Idee
Opdrachtgever, Stay Olde Beth i.o., heeft de ontwerpcombinatie Phi Architectuur / Thus Landschapsarchitectuur & Stedenbouw bnt/bns / Taken BV Landschapsarchitectuur en planologie (de laatste twee bureaus zijn beide onderdeel van Coöperatie Landschapsplanning), opdracht verstrekt om een duurzaam plan te ontwerpen voor de permanente huisvesting van 125 arbeidsmigranten op de locatie Nieuwestraat 10 7031 EW Wehl.
Op deze locatie is op dit moment het uitgaanscentrum Olde Beth gevestigd. Een grote, steeds uitgebreide en verbouwde boerderij met een grote parkeerplaats.
Bij het ontwerp is als uitgangspunt genomen het oude beeld terug te brengen – boerderij aan de straat met een erf – ,in dit geval een boomgaard waarin woonunits worden opgenomen binnen stevige hagen.
Landschappelijk levert de fijne korreling van beplantingen en herkenbare opbouw van boerderij met boomgaard een bijdrage aan het verarmde (agrarische) landschap van de Wehlse Broeklanden.
Van de bestaande gebouwen, met een agrarische uitstraling, zullen de laatste twee bijgebouwde delen hergebruikt worden. De overige bestaande gebouwen zijn, gezien de staat, niet bruikbaar voor de nieuwe bestemming en zullen daarom duurzaam gedemonteerd worden.
In de blijvende bestaande gebouwen zullen de programma-onderdelen ontspanning en organisatie worden gehuisvest.
Op de huidige parkeerplaats en op het gronddeel van de gedemonteerde gebouwen zal een boomgaard aangelegd worden waarin de woningen zullen staan. In blokken van 2 geschakelde units in twee lagen.
Keuzes
Door het gekozen uitgangspunt van duurzaamheid wordt de bouw van de units in een HSB-systeem opgebouwd, zodanig dat alle onderdelen gedemonteerd kunnen worden voor gebruik op een andere locatie, als het gebruik ervan niet meer gevraagd wordt op de huidige plek. Ook de fundering wordt z opgebouwd, dat deze meegenomen kan worden naar een andere locatie. Verder zullen er fontanel-constructies ingebouwd worden, zodat met een kleine ingreep units horizontaal gekoppeld kunnen worden voor andersoortig gebruik.
De buitengevels worden bekleed met WRC hout, dat na een tijdje verweert en zo onderdeel wordt van de natuurlijke omgeving van de boomgaard.
Verkeersgeluid is een zwaar onderwerp, maar door rondom de toegangsdeuren een hardglazen wand te plaatsen zal deze het geluid weren en het ontwerp niet of heel weinig beïnvloeden. Verder is door de glaskeuze de sociale veiligheid ook goed geregeld.
Voor de wegen en parkeerplaatsen is gekozen voor een halfverharding.
Door te kiezen voor de waterdoorlatende bodem, ook onder de gebouwen, en de aanleg van een wadi, kan de locatie het water zelf verwerken, doordat er een vertraagde afvoer naar de sloten zal zijn.
Om zo min mogelijk gebruik te hoeven maken van het openbare elektriciteitsnet, zijn een maximaal mogelijk aantal PV-panelen geplaatst. Batterijen zullen de niet-verbruikte stroom opslaan.
Door een prima isolatie zal de unit met een infrarood paneel op temperatuur gehouden kunnen worden. Verder zal ventilatie ongeveer de temperatuur-regelunit zijn.
Door balkons en overstekken wordt de opwarming ’s zomers gereguleerd in combinatie met buitenzonwering op de zwaar door zon belaste gevels.
Aandachtspunten
De Biënnale 2021 met als thema “How will we live together?” heeft me aangemoedigd om stevig door te gaan met duurzaam ontwerpen door o.a. de bijdrage van architectenbureau Effect uit Denemarken:
De mensheid staat voor de grootste uitdaging ooit door de enorme dreiging van de klimaatverandering, verlies aan woongebied, en uitputting van natuurlijke hulpbronnen.
Daarom moeten we ons herbezinnen op de manier waarop we op onze planeet kunnen en willen samenleven.
De voorbeelden op de ‘Growtable’ (https://www.effekt.dk/news/2021/5/4/how-to-grow-a-forest-in-venice) laten verscheidene ideeën zien voor leven, bouwen, produceren en consumeren, en revitalisatie van de ecosystemen waarvan we afhankelijk zijn en onderdeel van uitmaken.
Ze zijn een antwoord op urgente kwesties zoals:
Hoe kunnen gebouwen functioneren als een ecosysteem?
Kunnen stedelijke leefgemeenschappen zelfvoorzienend worden?
Kan architectuur bijdragen aan het herstel van de verbinding van de mens met de natuur?
Hierdoor werd ik in onze ontwerpcombinatie Phi Architectuur, Thus Landschapsarchitectuur & Stedenbouw bnt/bns / Taken BV Landschapsarchitectuur en planologie, aangemoedigd om voor onze opdrachtgevers duurzaam ontwerpen als voorwaarde op te nemen in onze opdracht.
De initiatiefnemers van Stay Olde Beth i.o, hebben deze gedachte omarmd. Daarmee is dit thema permanent onder de aandacht.
De “fontanel” genoemd in de tekst kan, indien nodig, gebruikt worden als een mogelijkedoorgang voor de horizontale verbinding tussen twee gekoppelde units door hem weg te halen
Stel dat het gebruik verandert, dan kan de eigenaar overwegen om van twee arbeidsmigranten-units één tiny house te maken.
Er zijn geringe aanpassingen nodig om deze nieuwe vorm te realiseren. Deze manier van hergebruik is duurzamer dan de verplaatsing van de units naar een andere locatie, hoewel eventuele verplaatsing wel onderdeel is van het programma van eisen.
